SLAP ( Superior labrum anterior posterior) Lezyonu Nedir ? Fizyoterapi Ve Rehabilitasyonla İyileşme Sağlamak Mümkün Müdür?

Superior labrum anterior posterior (SLAP) lezyonları; biseps kasının uzun başı tendonunun glenoid labruma tutunma bölgesinde görülen yaralanmalar olarak tanımlanmaktadır.

SLAP’e sebep olan en büyük pozisyon, direkt kompresyon mekanizmasında abduksiyondaki kolun (kolu yana doğru açma pozisyonunda) üzerine düşme pozisyonudur. Aynı zamanda fırlatma sporuyla ilgilenen sporcularda görüldüğü gibi tekrarlayan baş üstü hareketler sonucu SLAP lezyonları sık görülebilmektedir.

SLAP lezyonlarının oluşmasına akut travma (örneğin uzatılmış kolun üstüne düşme) ve agresif hareketler (örneğin fırlatma/atış benzeri baş üstü aktivite gerektiren hareketler) gibi çeşitli mekanizmalar neden olmaktadır. Omzun üst ve alt bölgesindeki ağrı, SLAP yırtığı bulunan hastaların ortak şikayeti olsa da, SLAP lezyonu tarafından üretilen ağrı yapısı da benzer şekilde çeşitlilik gösterir.

SLAP yırtıkları için 3 ek ve SLAP yırtıklarına dair 10 ayrı tür tanımlanmıştır.

Tip 1 lezyonlar tipik olarak rotator manşet hastalığı ile ilişkilendirilmiştir ve genellikle klinik semptom göstermezler.

Tip 3 ve Tip 4 lezyonların ise travmatik instabilite ile ilişkili olduğu anlaşılmıştır.

Tip 2 lezyonların klinik özellikleri hastanın yaşına göre değişiklik göstermektedir. Muhtemelen omuzdaki eşlik eden lezyonlarla ilgili; 40 yaş üstü hastalarda Tip 2 lezyonların klinik özellikleri Tip 1 lezyonlar ile benzerlik taşır. Kırk yaş altı hastalarda ise Tip 2 lezyonların klinik özellikleri ağrı ve kliklemeye yol açması nedeniyle Tip 3 ve Tip 4’e daha yakındır.

Superior labrum anterior posterior lezyonlarının farklı tiplerinin yaygınlığı, ilgili anormal bulguları ve klinik özellikleri hasta popülasyonuna göre farklılık göstermektedir.

Tedavi Yöntemleri ile İlişkili Tartışmalar

Superior labrum anterior posterior lezyonu görülen hasta için ilk seçenek konservatif tedavidir. Superior labrum anterior posterior lezyonundan şüphelenilen bir hastanın ameliyatsız ilk tedavisi, soğuk uygulama, antienflamatuvar ilaçlar, ağrıyı şiddetlendiren aktivitelerden (en azından kısa süre için) kaçınma ve herhangi kapsüler kontraktür veya kas dengesizliğini gidermek için fizik tedaviyi içermelidir.

Özellikle genç ve aktif hastalarda superior labral yırtıkların konservatif tedavisinden sonra ağrının azalması ve klinik iyileşme beklenebilir. Travma öyküsü, mekanik semptomları mevcut ve baş üstü sportif aktivite beklentisi yüksek olan hastaların fayda görme ihtimali düşüktür.

SLAP LEZYONUNDA CERRAHİ TEDAVİ GEREKTİREN BULGULAR

SLAP yırtığının ameliyatsız tedavisi Tip 1 ve Tip 2 için mümkündür. Tip 3 ve Tip 4 SLAP yırtıklarında ameliyat şarttır.Cerrahi bulgular Superior labrum anterior posterior lezyonlarının cerrahi tedavisi için birincil sebep, cerrahi dışı tedavinin başarısızlığı ve spor faaliyetlerini veya günlük yaşam aktivitelerini engelleyen kalıcı semptomlardır. Eşlik eden rotator manşet hasarı veya diğer omuz lezyonları mutlaka dikkate alınmalıdır. Ayrıca hastanın yaşı, spor aktivitesinin türü, spora katılım düzeyi (amatör, profesyonel) ve semptomların derecesi, cerrahi tedavi tartışılırken önemli hususlardır. Cerrahi seçenekler lezyon tipine ve eşlik eden patolojilere bağlıdır.

Genel olarak, hastaların %83’ünden fazlası ameliyattan memnun kalmakta ve hastaların %73’ü önceki aktivite seviyelerine ulaşmaktadır.

SLAP LEZYONUNDA FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYONUN ÖNEMİ

Ameliyatsız tedavide SLAP lezyonu nedeniyle koruyucu gücünü kaybetmiş olan labrumun bu görevi, diğer dokulara yüklenmeye çalışılır. Yukarıda anlattığımız üzere, labrumun iki temel görevi vardı. Birincisi omuz başının yukarı doğru aşırı kaymasını önlemek ve biseps tendonu için tutunma zemini olmak. Biceps tendonunun ayrıştığı durumda zaten SLAP tipi 4 olacağından fizik tedavi ile iyileşmesi mümkün değildir. Omuz başının yukarı doğru aşırı kaymasını önleyecek diğer yapılar rotator cuff kaslarıdır. Fizik tedavi ile bu kasların kuvvetlendirilmesi ve stabilizasyon görevini üstlenmesini sağlamak gerekir.Yalnızca rotator cuff kaslarını kuvvetlendirmek yeterli olmayacaktır. Bu kasların omuzun belli pozisyonlarında kasılarak omuz başını aşağı doğru kaydırmasını sağlamak gerekecektir. Bu da yalnızca nöromusküler kontrol egzersizleri ile mümkündür. Bu egzersizlerde omuz belli pozisyonlara ve yük altına sokularak, önce istemli ardından da istemsiz bir şekilde kasılmaları sağlanmalı ve bu yeni görev onlara tanıtılmalıdır. Böylece SLAP nedeniyle ortaya çıkabilecek omuz sıkışma sendromuna karşı koruma sağlanacaktır. Eğer fizik tedavi başarılı olursa ağrılar ortadan kalkar ve ameliyata gerek kalmaz.